Τρίτη, 25 Ιουλίου 2017

ΠΩΣ ΠΑΡΕΜΕΙΝΕ Η ΝΤΙΝΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ !

Ήταν το 1978.
Μετά από πολυήμερες δοκιμές, νυχτο - ξημερώματα πάνω στο χορό, ο όμιλος γυναικών της Δρόπολης ενόψει του φολκλορικού φεστιβάλ τ’ Αργυροκάστρου, ήταν έτοιμος, ν’ ανέβει στη σκηνή.
Ασφαλώς, με την αδιαμφισβήτητη επιτυχία.
Με την τέλεια προετοιμασία του, τη δεξιοτεχνία του, θα ενθουσίαζε, στο αρχαίο κάστρο, τους θαυμαστές. Θα τους έκοβε για πολλοστή φορά, ξανά μόνο για λίγο την ανάσα.
Ήταν η Ντίνα του Μήλου στην κορυφή. Η καλύτερη επιλογή - πρώτο μπόι, ευλύγιστο σώμα - με προσόντα καλλονής.

Η λάμψη όλη πάνω της ...
Αυτή καθόρισαν οι ειδικοί, αποκλειστικά, να σύρει το δροπολίτικο χορό.
Ενώ, όλα ήταν έτοιμα και μετά από λίγες ώρες θα ξεκινούσε η εκδήλωση, ανώτατα κομματικά στελέχη έφεραν αντίρρηση.
Παρενέβησαν στο φολκλόρ.
Το ανέμισμα του μαντιλιού, δεν το εμπιστευόταν στην Ντίνα. Ως μέλος θιγμένης οικογένειας, δεν άρμοζε να είναι η Νίνα στην κορυφή.
Να την έβγαζαν από το χορό; Ήταν πλέον αργά. Να την έβαζαν στο τέλος; Θα φαινόταν ξανά. 

Σκέφτηκαν να μπει κάπου ενδιάμεσα, ώστε να μην προσελκύει την προσοχή του θεατή. Να είναι αφανής.
Με παρέμβαση αρμοδίων από την πρωτεύουσα, που παρακολουθούσαν και συμβούλευαν όλο αυτό το διάστημα τον όμιλο, κατάφεραν - πάντως για το καλό του χορού - η Ντίνα να παραμείνει στην κορυφή.
Από πείσμα η πρωτοχορεύτρια έβαλε φτερά. Δε χόρεψε. Πέταξε πάνω στη σκηνή … Ήταν υπέροχη, καταπληκτική. 

Με τα στριφογυρίσματα, “ζάλισε” τους θεατές, που χειροκροτούσαν αδιάκοπα.
Δώρισε Μετάλλιο, γενικά, στον όμιλο και πρώτη θέση στο χορό.
Υστερόγραφο: Για να συνοδεύσω το κείμενο, ζήτησα από τη Ντίνα φωτογραφία. Μάλιστα αυτή που χορεύει στην κορυφή. Δεν διαθέτει καμία. Φαίνεται τις εξαφάνισαν.
Δύσκολη εποχή.

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
25/07/2017

Πέμπτη, 20 Ιουλίου 2017

ΜΠΡΟΣ ΒΑΘΥ ΚΑΙ ΠΙΣΩ ΡΕΜΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ

Ήταν πολλοί και  διάφοροι οι λόγοι, που στο πρώην σύστημα, ως Μειονότητα, ήμασταν στον τόπο μας, στα σπίτια μας:


Τα χωριά μας βούιζαν από κόσμο, τα σχολεία μας από μαθητές.


Κι αν ήθελες να εγκαταλείψεις το χωριό, δεν στο επέτρεπε με τίποτε ο μονισμός.


Το ερμητικό κλείσιμο, η απομόνωση, τα ηλεκτροφόρα … , δεν σ’ άφηναν να βγεις από τη χώρα.


Η κατάστασή μας τότε ήταν όπως λέει και το ρητό: “Μπρος βαθύ …” Απροσπέραστο ποτάμι.

Ήταν η εποχή του καταδότη.


Με την ανατροπή του καθεστώτος, άλλαξαν πολλά πράγματα, άνοιξαν τα σύνορα. Κατενθουσιασμένος ο κόσμος έτρεξε προς τη ζωή.

Βγήκε από το σκοτάδι στο φως.


Για την Μειονότητα, όμως, που άδειασε τον τόπο της, είναι βαρύ το τίμημα.


Ζούμε τη συνέχεια του ρητού:  “ … και πίσω ρέμα”.  Την εποχή του ψευδοπατριωτισμού.


Με τη σκλαβιά ήμασταν στον τόπο μας, με τη λευτεριά, δυστυχώς, σε άλλον τόπο.


(Μαθητές του σχολείου των Σωφρατίκων - δεκαετία του '70 είναι η λεζάντα σε φωτογραφία του Γιώργου Γκούλιου)


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ

20/07/2017

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

ΑΝ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΚΑΛΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΣΟΥ

Είναι σαν ο άνθρωπος και ο τόπος.

Πονάει, αρρωσταίνει, αναρρώνει...

Έχει αδυναμίες και αντοχές.


Αν δεν τον ξέρεις καλά, δεν τον φροντίσεις, δεν του προσφέρεις την κατάλληλη βοήθεια τη δεδομένη στιγμή, τον χάνεις.


Ίσως να είμαστε τυχεροί. Να μας πρόλαβε η κατάρτιση του Γενικού Τοπικού Σχεδιασμού, πάνω στον οποίο θα  ακουμπήσει η υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων.


Σε στιγμή που χαροπαλεύουμε, ταλαιπωρούμαστε στην εντατική.


Σήμερα μέσα σ’ ένα χώρο λίγοι οι συγκεντρωμένοι, εκτεταμένη η μελέτη, προσεχτική, με λεπτομέρειες.


Συνοδευόμενη και με εικόνες.  


Αρκετές οι συζητήσεις και η ανάλυση βαθιά. Ασφαλώς και ανακουφίστηκα.


Μια γενική μελέτη, που μετράει πόντο - πόντο την επιφάνεια του Δήμου Δρόπολης και Πωγωνίου, που καθορίζει το σύνορο, που προγραμματίζει προσεκτικά - βάζει τάξη σε πολλά πράγματα, κοιτάει κατάματα το μέλλον, την προοπτική, στοχεύει στην ραγδαία, ομαλή ανάπτυξη της περιοχής.


Θέτει αρχές και προτεραιότητες, καθορίζει τη στρατηγική.


Ελπίζει ακόμα και στον επαναπατρισμό.


Φωνάζει δυνατά η σκέψη ενός εξειδικευμένου προσωπικού, με έναν ειδικό τρόπο Πανεπιστημίου: Του Polis. Μ’ έναν αρχιτέκτονα, υπέροχο άνθρωπο κι επιστήμονα στη διοίκηση. Τον ευαίσθητο Besnik Alia, που αγαπάει τον τόπο μας, που εκτιμά τους ανθρώπους μας, που υποκλίνεται στον πολιτισμό μας.


Βουνά, ποτάμια, κάμποι, δρόμοι, γέφυρες, πηγές, αξιοθέατα, παράδοση, συνεργασίες, αποστάσεις, τουριστικοί προορισμοί, διάφορα προϊόντα, ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις ...,  πιάνουν θέση στα σχέδια.


Ρίχνονται τα πάντα στο χαρτί. Καταρτίζεται μελέτη για να βοηθήσει τον άνθρωπο.


Με προσεγμένες επιστημονικές προσεγγίσεις ο Besnik με την ομάδα εργασίας - τους φοιτητές του - σου βάζει τον τόπο σου πάνω στην παλάμη σου. Να τον δεις, να τον μελετήσεις, να τον γνωρίσεις καλά. Να χαράξεις πορεία.


Χωρίς να ξέρεις τον τόπο σου, δεν ξέρεις πού πας. Δεν ξέρεις τι ζητάς. Περπατάς στα τυφλά.


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ

13/07/2017

Τρίτη, 11 Ιουλίου 2017

ΔΕΝ ΣΗΚΩΝΕΙ ΛΕΡΑ

Χρώμα κάπως σκούρο, σε ρούχο, που να σηκώνει λέρα, προτιμούσαμε παλιά, όταν μπαίναμε σε κατάστημα.


Για να μην συχνό πλέναμε. Να κρύβαμε κάπως έτσι τη βρωμιά μας.


Δεν διαψεύδουμε, στη ζωή, εκείνα τα πέτρινα χρόνια, συμπεριφερόμασταν ανάλογα.


Αν πράτταμε διαφορετικά, θα βρίσκαμε το μπελά μας.


Τώρα το παλιό φαινόμενο τ’ αποφύγαμε. Στην εποχή που ζούμε τ’ αντικαταστήσαμε, όμως, μ’ άλλη λειτουργία. “Εξελιγμένη”


Προσπαθούμε με διάφορους τρόπους να κρύψουμε την εσωτερική βρωμιά μας μέσω επιτήδειας, “σύγχρονης” προσαρμογής.


Πλένουμε το ρούχο μας, το πρόσωπό μας καλά, την επιφάνεια δηλαδή. Και μέσα μας, εσωτερικά, κρύβουμε τη βόχα, τη νίλα. Το μεγάλο λεκέ, που δεν εξαφανίζεται με τίποτε, με κανένα ισχυρό απορρυπαντικό,  τον ψευδοπατριωτισμό.


Ο οποίος είναι λέρα, δεν σηκώνει λέρα.



Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
11/07/2017

Σάββατο, 8 Ιουλίου 2017

ΕΛΛΑΔΙΤΕΣ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΓΗΡΟΚΟΜΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΡΟΠΟΛΗ

Είναι αρκετές οι γυναίκες, που διαμένουν μονίμως οικογενειακώς στον τόπος μας και βολεύονται - βγάζουν το μεροκάματο - μέσω της εξυπηρέτησης που προσφέρουν σε ηλικιωμένο στα Γιάννενα.


Τελευταία παρατηρούμε ένα γεγονός.
(Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις, αλλά αξίζει να καταγραφούν, ν’ αναφερθούν, ως πρωτότυπο φαινόμενο).
Λίγες απ’ αυτές τις γυναίκες, παίρνουν, με τη θέλησή του, τον υπερήλικα και τον γηροκομούν στο χωριό τους, στη Δρόπολη.
Π.χ. η γιαγιά - Μαργαρίτα, αυτές τις μέρες βρίσκεται στο Χάσκοβο.
Ξυπνάει νωρίς, βγαίνει στην αυλή, πίνει τον καφέ της μαζί με την Αρετή, ποτίζει τα λουλούδια. Μετά, κάποια στιγμή, κατεβαίνει στον κήπο περιποιείται τα φυτά, μαζεύει λαχανικά ...
Η γιαγιά - Μαργαρίτα, έτσι όπως λειτουργεί, αντί να πληρώνει , χαχαχαχα … , θα «πρέπει» να πληρωθεί.
(Η φωτογραφία είναι δανεισμένη από το αρχείο του Ηρακλή Λευτέρη)

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
08/07/2017


Δευτέρα, 3 Ιουλίου 2017

ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΜΠΟΜΠΟΛΗΣ

(Σε κελί, εξαιτίας της φλόγας για τον Ελληνισμό, που τον έκαιγε)

Συχνά, πριν το γράψιμο ή μετά - όπως το φέρνει η έμπνευση - ψάχνω τίτλο, για το κείμενο. Τον θέλω όσο πιο ελκυστικό γίνεται, για να προσελκύσω το κοινό, τον αναγνώστη. 

Για τούτο το πορτρέτο απέφυγα το ψάξιμο. Γιατί τ’ όνομα: Τηλέμαχος ΜΠΟΜΠΟΛΗΣ, είναι απόσταγμα. Είναι, από μόνο του,  πετυχημένος τίτλος.   

Δεν ήταν κάτοικος του χωριού. Η εργασία του και η μόνιμη διαμονή του ήταν στο Πατός, όπου τον σεβόταν τον εκτιμούσε απεριόριστα η εκεί τοπική κοινωνία  και τον φώναζε «Τέλη».

Κι όμως, όταν σ’ ελεύθερο χρόνο το επισκεπτόταν, ήταν βαρύς ο ίσκιος του που άπλωνε πάνω του.

Ο λόγος: Επειδή προσέφερε διαρκώς με αποτελεσματικό έργο στη γενέτειρά του.

Τον φαρμακοποιό - που έμαθε παλιά στο Θεολόγου το επάγγελμα αυτό από τον Μιχάλη Τσέπο - και βοήθησε με πάθος και αφοσίωση τον ασθενή με τα φάρμακα, ο κόσμος τον αγάπησε πολλαπλά.

Οι ασθενείς στο χωριό είχαν ελπίδα στην συμβουλή και στο φάρμακο του Τηλέμαχου.

(Αρκετές φορές παρασκεύαζε μόνος του τις συνταγές, σε απλό χημικό εργαστήριο).

Οι συγχωριανοί τον αγκάλιαζαν θερμά, όταν τον συναντούσαν στα σοκάκια του χωριού.

Ένα πρωί ανηφόρησε στην  «Σπανθιά» για μια υποχρέωση.

Σ’ όλη τη διαδρομή, άνοιξαν διάπλατα οι πόρτες, για να τον καλωσορίσουν. Οι συγχωριανοί, τον σταματούσαν, τον ρωτούσαν. Καθόταν ο Μάχος στους σοφάδες και κουβέντιαζε με τους ηλικιωμένους.

Μέχρι που έφτασε το μεσημέρι στου Λιάκου να παρηγορήσει, για την απώλεια του Χρίστου, σε προχωρημένη ηλικία.    .

Πήγαινε συγχωριανός, που είχε δικό του άνθρωπο - ασθενή σε φυλακή (ακόμα και σε αυτή του Σπατς) και ζητούσε τη βοήθεια του φαρμακοποιού για συνταγή, διάγνωση και φάρμακα.

Ήταν πολύ ριψοκίνδυνο και τολμηρό αυτό, εκ’ μέρους του, την περίοδο εκείνη.

Όταν χρειάστηκε η βελτίωση του εσωτερικού φωτισμού του χωριού, ο Τηλέμαχος εξασφάλισε κολόνες ηλεκτρικού ρεύματος και αρκετά καλώδια.
  
Κι όμως, σ’ αυτό το χωριό, όπως παντού, υπήρχαν και χαφιέδες. Μια μέρα ένας απ’ αυτούς, είδε τον Τηλέμαχο να συζητάει με τον Κίτσιο Μπόμπολη. Ετοίμασε την ψεύτικη κατάδοση:

«Δύο Μπομπολήδες: ο Κίτσιος με τον Τηλέμαχο, σχεδιάζουν να ρίξουν την κυβέρνηση».

Και, γύρω στο ’85, αν δεν με απατά η μνήμη, συνέλαβαν τον Τηλέμαχο και τον έκλεισαν στη φυλακή.

Χτυπούσε το κεφάλι του, για να καταλάβει το λόγο για τον οποίο τον φυλάκισαν. Αμφέβαλλε ότι τον «κάρφωσαν», εξαιτίας της φλόγας για τον Ελληνισμό που τον έκαιγε και την έλεγε.

Υπολόγιζε την οικογενειακή φθορά: Μήπως διώξουν το γιο του, Μιχάλη, από το σχολείο και μήπως διαλυόταν ο αρραβώνας της κόρης  του, Φρύνης.

…τότε ήταν, που ο Τηλέμαχος από τη στεναχώρια, έπαθε το εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ο νους του, μέσα στο φρικτό κελί, πήγαινε συχνά σε συγκεκριμένο άτομο, που τον συμβούλευε:

«Μάχο, σου θέλω το καλό, μην πολυκυκλοφορείς, αραίωσε τις επισκέψεις σου στο χωριό!»

Αλλά ο Μάχος δεν μπορούσε, δεν άντεχε. Ερχόταν ξανά και ξανά …, ν’ απολαύσει τη γενέτειρα. Να δει την αγαπημένη Μητέρα του, που κουραζόταν, υφαίνοντας στον αργαλειό.

Υστερόγραφο:

Αυτή η ψυχούλα, που βλέπετε στην εικόνα, που την πήρα από τον τάφο του στο χωριό, δεν βγαίνει με τίποτε από το νου μου.

Δεν μπορώ να την αποχωριστώ. 


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
03/07/2017
       


    

Κυριακή, 2 Ιουλίου 2017

ΣΑΝ ΝΑ ΖΩΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ ΜΑΖΙ

Για να αριθμεί η Δερβιτσάνη σήμερα τόσους πολλούς ζωγράφους, αναμφίβολα επηρέασε, έκανε ουσιαστική πράξη, γόνιμη προσπάθεια και ο Βάσος Λίλλης, ο καλός συγχωριανός μας.

Χάραξε, σε χαλεπούς καιρούς, τη συνέχεια της ζωγραφικής στο χωριό μας κι όχι μόνο.

Μαθήτεψε ολόκληρη στρατιά από νέα παιδιά, που τώρα έχουν κερδίσει επίζηλη θέση στη ζωγραφική.   

Όσο ψηλά κι αν ανέβηκαν:

ο Γιώργος Μήτσης, ο Γιάννης Γκούτζος, ο Φίλλιπος Γκούτζος, ο Οδυσσέας Σέλλειος, ο Λάμπης Τσιούρης, ο Πολυζώης Γκούτζος, ο Σπύρος Διαμάντης, ο Πέτρος Οικονομίδης, ο Σωκράτης Κουβαράτης, ο Τηλέμαχος Ρόγκος, η Λεωνόρα Μάνου … , λογικό είναι, θα θυμούνται, θα σέβονται και θα εκτιμούν, σίγουρα, το ξεκίνημά τους, τις πρώτες μολυβιές στον κύκλο ζωγραφικής.

Την παρότρυνση, τον ενθουσιασμό, που τους προσέφερε ο δάσκαλος και ζωγράφος, Βάσος Λίλλης.

Με δέχτηκε κι εμένα στον κύκλο κάποια στιγμή κι ανακάλυψε, όπως μου είπε ο ίδιος, περίεργο, στοιχεία ζωγράφου.

Ήταν η περίοδος που ονειροπολούσα να γίνω ποδοσφαιριστής.

Παράτησα τότε πινέλο και μπάλα, για να καταλήξω στην πορεία της ζωής μου στην έντιμη δημοσιογραφία, όπου «βγάζω» τ' άχτι μου. Για να γίνομαι ακόμα και με το στενό μου φίλο «εχθρός».

Κι ας είμαι σ’ άλλο μέτωπο, δεν ξεχνώ το δάσκαλο ζωγραφικής, που μου έμαθε τη συγκίνηση.

Ούτε τον προπονητή μου, που μου έμαθε την αγωνιστικότητα του αθλητή.
   

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
03/07/2017

Σάββατο, 1 Ιουλίου 2017

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΡΗΜΩΣΕΙ Ο ΤΟΠΟΣ

(Το ζητούμενο και για σήμερα)

Συνέβη στο χωριό μου - σε δύσκολη χρονική περίοδο - το γεγονός που θα σας περιγράψω.

Όταν ο κόσμος βουτηγμένος στη φτώχεια και τη νίλα, άφηνε τ’ αλέτρι στην αυλακιά κι έφευγε μακριά.

Έπαιρνε τα έρημα.

Εκείνη την ημέρα, θα ήταν μαζική η φυγή. Κάπου στα σαράντα άτομα μαζεύτηκαν στο “Νταμπόρι”, που τότε ήταν πλατεία του χωριού.

(Όταν πρωτάκουσα αυτό τον αριθμό, δεν τον πίστεψα. Τον θεώρησα υπερβολικό. Το ‘90-’91 με τη μαζική μας φυγή, σαν λαγοί,  τον θεώρησα μικρό),

Ο πιο παλιός, με το παχύ, μακρύ μουστάκι, έριξε μια ματιά στο μπουλούκι. Διέκρινε να είχαν μπει μέσα στους άνδρες και λίγα παιδιά.

Τους δίνει σήμα, τα βγάζει στην άκρη. Τα μαζεύει γύρω του και τα συμβουλεύει:

"Θα έρθει η ώρα να ξενιτευτείτε κι εσείς. Έχουν σειρά τα πράγματα. Η Νότια Αμερική και η Πόλη δεν φεύγουν, σας περιμένουν.

Λίγη υπομονή χρειάζεται από σας μόνο. Παντρευτείτε πρώτα, νοικοκυρευτείτε, ρίξτε ρίζα βαθιά και μετά δρόμο!

Η φιλοσοφημένη συμβουλή του γέροντα, με αγάπη, πόνο για τον τόπο, για να μην εγκαταλειφθεί, να μην χαθεί, αλλά να έχει πάντα ζωή, έπιασε τόπο.

Τα παιδιά, χωρίς καμιά αντίρρηση, όταν το μπουλούκι αναχώρησε, με κατανόηση γύρισαν σπίτι τους.

Όλη  αυτή, η λογική και η πράξη, από το παλιό κόκαλο, τους παππούδες μας, για να μην ερημώσει ο τόπος.


Γιώργος ΜΤΙΛΗΣ
01/07/2017  


Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

ΚΛΑΙΜΕ ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΜΑΣ ...

Ο αδελφικός μου φίλος και πάνω απ' όλα ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, Παντελής Γκόλες, μόλις είχε γυρίσει από το εξωτερικό.

Γεμάτος έμπνευση, ζωντάνια κι ήθελε να αφηγηθεί. Να κάνει την περισυλλογή.

Αναρωτιέται πάντα, αν άξιζε και πόσο άξιζε μάλιστα, η κάθε του έξοδος.  

Το κάθε ταξίδι του, συγκεκριμένα, του αλλάζει τη διάθεση, τη σκέψη, ακόμα και τη συμπεριφορά.

Τον ανανεώνει κυριολεκτικά. Τον κάνει πιο πλούσιο σε γνώσεις.

Η παρατηρητικότητα και η ανάλυσή του για το τι είδε, τι άκουσε, τι γεύτηκε στην τάδε είτε τη δείνα χώρα, είναι  ενός προσεκτικού, προικισμένου αναλυτή κι όχι απλώς ενός οδοντίατρου.

Σήμερα μου μίλησε περισσότερο για χωριά που βλέπει, που συναντά παντού, για την εντύπωση που του δημιουργούν.

Παραδέχεται ότι απ’ τα όσα αντίκρισε, με τα δικά μας δεν συγκρίνεται κανένα.

Με τα χωριά - στολίδια. Κεντημένα από πέτρα, που τα χάνουμε.

Κι αρχίσαμε, όπως συνήθως πράττουμε μόλις αναφερόμαστε σ’ ανοιχτές πληγές του τόπου μας, να κλαίμε τον πόνο μας - το χάλι μας.

Καταλήγουμε σε συμπέρασμα:

Τον πόνο να μην τον κλαίμε με δάκρυ, αλλά με δίδαγμα. Και με πράξη

Με αντίσταση, που δεν τη βλέπω και θλίβομαι.


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
30/06/2017