Παρασκευή, 18 Αυγούστου 2017

ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ (;!)

Όσο γυρίζεις από την παραλία, από τις ολιγοήμερες διακοπές για λίγη χαλάρωση, για ξεγνοιασιά, ξεκινάει ο “έλεγχος” για το βαθμό απόχρωσης της σάρκας σου.


Αν σε πήρε ή όχι ο ήλιος! Αν μαύρισες καλά!


Σε ρωτάνε:


“Με τι είδος αντηλιακή κρέμα πασαλείφοσουν;

Πόσες ώρες καθόσουν εκτεθειμένος στον ήλιο και πόσες κάτω από την ομπρέλα;

Πόσο πλήρωνες την ξαπλώστρα κι αν ήταν ακριβό το καφεδάκι της παραθαλάσσιας καφετέριας;”.


… Ενώ γίνονται όλα αυτά τα ερωτήματα, ο νους μου πάει στον “Ξεροπόταμο”, στη “Μαλουκά” με το λίγο νερό του καλοκαιριού, μαζεμένο σε γούρνες, στο ξάπλωμα με παρέα στην άμμο και στην πράξη μου:


Έξυνα με το νύχι μου το χέρι μου ή το πόδι μου κι έκανα γραμμή. Για ν’ αποδείξω έτσι στους φίλους μου το πόσο μαυρισμένο είναι το κορμί μου.


Πώς αλλάζουν οι καιροί;!



Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
18/08/2017

Σάββατο, 12 Αυγούστου 2017

“ΜΙΛΑΕΙ” ΜΕ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΜΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ

Δεν του άρεσε το βυρσοδεψείο, η κατεργασία του δέρματος, το αντί υγιεινό περιβάλλον, κι έστησε ο Γιάννης Τσιούρης από το ‘45 το μάτι του πίσω από το φακό. Τη φωτογραφική μηχανή του πατέρα του, αγορασμένη στην Αθήνα.


Ως επαγγελματίας φωτογράφος κρατικής επιχείρησης, χωρίς στέγαση - η πλατεία τ’ Αργυροκάστρου ήταν το μαγαζί του - άρχισε να τραβάει φωτογραφίες με στιγμιαία γερμανική μηχανή “LEKA”.


Η “FEDI” έπεσε στα χέρια του το ‘61, όταν ξεκίνησε δουλειά στο συνεταιρισμού. Την αγόρασε από αξιωματικό σπουδασμένο στη Ρωσία.


Ο φακός είναι η μηχανή, σου λέει. Το πίσω μέρος είναι κάσωμα, φτιάχνεται και από ξύλο.


Αυτά τα χρόνια πάτησε ένα - ένα όλα τα χωριά της περιοχής. Πότε πεζός, πότε με το ποδήλατο, σπάνια με τυχαίο αυτοκίνητο. Αποθανάτισε πανηγύρια, κηδείες, πολιτικές, πολιτιστικές εκδηλώσεις, γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες ...


Δεν είχε φλας η μηχανή. Τη νύχτα σταματούσε, δε φωτογράφιζε. Πήγαινε ξανά στο γάμο το πρωί.  


Φωτογράφισε τα πάντα, κάθε λεπτομέρεια εκείνης της εποχής. Ο λιγομίλητος Γιάννης, έγινε ο πιο φλύαρος μέσω του φωτογραφικού φακού. Έγραψε αλήθεια ιστορία.


Έπιασε πάτο η δουλειά του με τη μαζική φυγή. Με το άδειασμα του τόπου το ‘90. Κι αν γύριζε κάποιος μετανάστης προσωρινά, δεν είχε ανάγκη για φωτογραφία. Είχε τη δική του φωτογραφική μηχανή.


Μετά το ‘95, με τα κινητά, έγιναν όλοι φωτογράφοι.


Το διατηρημένο αρχείο του Γιάννη Τσιούρη, είναι αναμφισβήτητα,πλούσιο υλικό για συγκρότηση ιστορικού μουσείου.


Συνιστώ φιλικά στον Λάμπη, στον προικισμένο καλλιτέχνη, κάποια στιγμή να επιλέξει τις καλύτερες φωτογραφίες του πατέρα του και ν’ ανοίξει μ’ αυτές, μιαν καταπληκτική έκθεση.


Θα είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, μεγάλη η έκπληξη. Θα συνταράξει, θα συγκλονίσει η έκθεση.

(Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Γιάννη. Άποψη από το γάμο του. Τραβηγμένη φωτογραφία από το Λεωνίδα, τον αδελφό του).


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
12/08/2017

Κυριακή, 6 Αυγούστου 2017

ΜΟΝΟ ΣΕ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΧΟΥΝ ΑΞΙΑ ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΒΙΒΛΙΑ

Πάνω από χίλια ελληνικά βιβλία, συγκεντρωμένα με μεράκι από παππού - προπάππου, είναι τοποθετημένα προσεκτικά σε ράφια βιβλιοθηκών, σχεδόν σε όλα τα δωμάτια οικίας, κάπου στην Αθηναϊκή συνοικία “Νέα Σμύρνη”.

Μετακομίζουν ο Δημήτρης Παντελέσκου και η Ελένη Κρητικά και, για καλή μου τύχη, με βρήκαν και μου τα χαρίζουν εμένα.

Πριν από μερικά χρόνια,  χάρισαν και αλλού. Σε σχολείο ή σε ίδρυμα … στις Σέρρες.

Πολλά τα βιβλία, εγώ ένας. Κι έχω στο σπίτι μου πλούσια βιβλιοθήκη.

Μόνο αν καθίσει και  ξεσκονίσει κάποιος τα βιβλία μου και προσέξει κάπως, ρίξει μια ματιά από περιέργεια, στους τίτλους τους, θα αποκτήσει γνώσεις.

Σκέφτηκα να παραλάβει τα βιβλία αυτά ο Δήμος Δρόπολης και Πωγωνίου. Κι ας δανειστώ μετά κι εγώ, όποτε μου χρειαστεί για οποιαδήποτε χρήση, κάποιον τίτλο.

Μόνο σε κοινόχρηστο χώρο έχουν αξία τα πολλά βιβλία. Όχι σε ατομική βιβλιοθήκη.

Ίσως, αυτή τη στιγμή, να είναι συσκευασμένα σε χάρτινα κιβώτια από τους δωρητές, τα βιβλία. Έτοιμα κιόλας για μεταφορά.

Πιστεύω ο Δήμος θα ανταποκριθεί θετικά στην πρόταση …


Θησαυρός είναι το βιβλίο - εκμεταλλεύεσαι την ευκαιρία - δεν την αφήνεις να χαθεί.


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
06/08/2017


Σάββατο, 5 Αυγούστου 2017

ΕΝΑΣ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΟΣ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΟΣ ΓΕΛΟΙΟΓΡΑΦΟΣ

Ένα σκούντημα έκανα στον ταλαντούχο γελοιογράφο, από την Κάτω Λεσινίτσα,Κώστα Ράκα:

«Κώστα, θαυμάζω την καταπληκτική σας γελοιογραφία! Χρόνια τώρα κρατάει αυτό το συναίσθημα. Από τότε που βοηθούσατε, με την υπέροχη δημιουργία σας και το "Λαϊκό Βήμα".
Κάποτε καυτηριάζατε τον πόλεμο με τουφέκι. Τώρα δεν ξέρω πώς σαρκάζετε τον άοπλο πόλεμο … Με την γελοιογραφία σας μάς προκαλείτε γέλιο και σκέψη».

Και ο αγαπητός μας Κώστας απαντάει:

«Αγαπητέ, Γιώργο, σας ευχαριστώ για την αξιολόγηση του έργου μου!
Ποτέ δεν χώρισα τη δημιουργία μου - τις πάνω από 20 χιλιάδες γελοιογραφίες - σε χρονικά συστημικά διαστήματα.
Από την πρώτη γελοιογραφία, αυτή του 1979, και ως την πρόσφατη, σχεδόν μ' όλες, εκπέμπω μηνύματα στο φιλότεχνο κοινό. Όλο το έργο μου είναι διαχρονικό και εκφράζει το «πιστεύω» μου.
Παραμένω γελοιογράφος της απεικόνισης των διεθνών πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων.
Η δημιουργία μου αξιολογείται θετικά από τα ΜΜΕ και από την κοινωνία. Εργάστηκα στα περιοδικά «Hosteni», «MAPO», στην εφημερίδα «Albania Free», στον Αλβανικό Ραδιοτηλεοπτικό Σταθμό, κλπ.
Κάθε χρόνο δημοσιεύω περίπου 600 γελοιογραφίες. Διατηρώ πλούσιο αρχείο με θεματολόγιο από τη Μειονότητα. Επιθυμώ ν’ ανοίξω έκθεση με έργα χαρακτικής και γελοιογραφίες, είτε να εκδώσω αυτό το έργο σε λεύκωμα, αλλά απουσιάζει ο χορηγός.
Άνοιξα την πρώτη ατομική έκθεση, με στήριξη της Αλβανικής Πρεσβείας στην Αθήνα, στην Καλλιθέα το 2006. Η Ελληνική Πρεσβεία στα Τίρανα κοιμάται.
Σαν γελοιογράφος έχω κερδίσει 28 εθνικά βραβεία και 4 πρώτα διεθνή.
Σαν καλλιτέχνες μειονοτικοί, αν δεν είμαστε ενωμένοι, να στηρίξουμε ο ένας τον άλλο, ποτέ δεν θα κάνουμε προκοπή …!!!
Σας εύχομαι ό,τι το καλύτερο! Καλή επιτυχία!».

Υστερόγραφο: Ο δημιουργός καλύτερη γελοιογραφία, σε όλη την προσπάθειά του, θεωρεί την εικονιζόμενη, που παρουσίασε στο Διεθνή Διαγωνισμό Γελοιογραφίας στο Μόντρεαλ του Καναδά το 1986, όπου κέρδισε 46 τις εκατό των ψήφων για το Μεγάλο Βραβείο.
Το χέρι που κρατάει κλαρί ελαιόδεντρου σου δημιουργεί την εντύπωση του περιστεριού, που αντί καρπού, κρατάει ανθρώπινα κράνη. Η ιδέα είναι: "Από κανέναν μην ελπίζεις τη λύτρωση σου".

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
05/08/2017

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

«ΝΑ ΠΕΡΙΚΥΚΛΩΘΕΙ ΜΕ ΤΟΙΧΟ Η ΠΕΤΡΙΝΗ ΠΟΛΗ!»



Διεξαγόταν ένα από τα φολκλορικά φεστιβάλ ... 

Η πέτρινη πόλη αντηχούσε από τα μουσικά όργανα. Έλαμπε, για μερικές μέρες στη σειρά, από τις παραδοσιακές ενδυμασίες όλων των περιοχών της χώρας. 

Σ’ αυτή τη γιορτή συμμετείχε προσκεκλημένος κι ένας Γάλλος εθνολόγος. Αντικρίζοντας την πόλη - μουσείο, που τ’ άφησε ανεξίτηλες εντυπώσεις, λέει: 

«Να περικυκλωθεί με τοίχο η σπάνια πόλη κι οποιοσδήποτε θελήσει να την επισκεφτεί, να δει από κοντά την απερίγραπτη ομορφιά της, θα πρέπει να περνάει, έναντι πληρωμής, την μοναδική πόρτα, μιαν είσοδο».

Κι όμως, τ’ Αργυρόκαστρο, σήμερα είναι πληγωμένο βαριά. Ακόμα σωριάζεται, φεύγει. Ταξιδεύει ασταμάτητα προς την πρωτεύουσα, προς το εξωτερικό ο πολιτισμός του. 

Στο μέλλον θα κατακλειστεί από τουρισμό, αν ασφαλώς επουλωθούν οι πληγές.

Τα παραδοσιακά σπίτια, προσαρμοσμένα σε παραδοσιακούς ξενώνες - με πέτρα και ξύλο - και τα εστιατόρια, με τ’ αγργυροκαστρίτικο νόστιμο φαγητό, δεν θα επαρκούν. 


Υ.Γ: Ο πίνακας ζωγραφικής είναι του Νίκου ΜΗΛΟΥ.


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
02/08/2017

Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

ΚΑΤΡΑΚΥΛΑΕΙ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ

(Κοινωνικό θέμα)

Ακούστηκε γλυκός ήχος κλαρίνου πρόγευμα Κυριακής - καλός οιωνός για το χωριό - γίνεται γάμος.

Έμαθα και τα ονόματα του ζευγαριού.

Κι ότι πριν από 2-3 χρόνια είχε αποχτήσει κι ένα γιο.

Παράξενο φαινόμενο. Μετά από αρκετό χρονικό διάστημα συζυγικού βίου - ζευγάρι με απόγονο, παντρεύεται. Συνάμα κάνει και τη βάπτιση του γιου.

Η αιτία που γίνεται αυτό, ίσως να είναι η οικονομική δυσχέρεια. Έτσι όμως, όπως το πάει η κοινωνία μας, θίγεται η παράδοση.

Κατρακυλάει.

Το χειρότερο κακό είναι ότι το φαινόμενο αυτό, μετατράπηκε σε μόδα. Αγκαλιάζεται μαζικά. Επεκτάθηκε, γενικεύτηκε, "εκσυγχρονίστηκε".

Ο κόσμος κάνει το δικό του. Ό,τι γουστάρει, ό,τι νομίζει. Η εκκλησία μας, η θρησκεία μας, όμως, πώς αντιστέκεται;! Δεν φρενάρει την κατάσταση, την ολίσθηση;! Δεν διαφωτίζει;!

Όπως φαίνεται, χαλάρωσε και αυτή. Τη λύγισε το οικονομικό της όφελος.

Πολλά τα παράξενα σε τούτη την ξέφρενη εποχή. Παραγκωνίζεται με ταχύτητα η παράδοση και τη θέση της,  κάθε τόσο και περισσότερο, την κατέχει το παράλογο.

(Φωτογραφία από το αρχείο του Γιάννη ΤΣΙΟΥΡΗ. Παραδοσιακός γάμος του Λευτέρη ΜΑΛΙΟΥΚΗ)

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
31/07/2017

Σάββατο, 29 Ιουλίου 2017

ΠΟΡΤΑ ΠΟΥ ΚΡΥΒΕΙ ΘΗΣΑΥΡΟ


(Στο στούντιο του ζωγράφου, Σταύρη Τσιάτη)


Τον βρήκα να σχεδιάζει μια γυναικεία ενδυμασία καθημερινής χρήσης στην αρχαιότητα. Είχαν προηγηθεί και ανδρικές.


Αντικρίζω σκαλιστό βασιλικό θρόνο - με φιγούρες και σύμβολα - ριγμένο με μολύβι σε χαρτί και μένω άφωνος …


Για να καταλήξει σε σωστό συμπέρασμα,  ο Σταύρης Τσιάτης ξεφυλλίζει πλούσιο υλικό: μελέτες, ευρήματα, ακούσματα …


Στηρίζεται - βασικά - πάνω σε γλυπτά που κοσμούν αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής μας και αναπαράγει μετά την αρχαία φορεσιά.


Καθώς βλέπεις σε έργα: ενδυμασίες, όπλα, διάφορα αντικείμενα, σού αναπαριστάνεται η πολυτάραχη αρχαία εποχή.


Οι προσόψεις στο στούντιο είναι γεμάτες από ποιοτικούς πίνακες, από πορτρέτα, από σκιτσογραφήματα, από ακουαρέλλες… Άλλα έργα είναι εκτεθειμένα, άλλα ακουμπισμένα στον τοίχο κι άλλα στιβαγμένα στο πάτωμα.


Έχει στο συρτάρι του ο συγγραφές οχτώ βιβλία, έτοιμα για εκτύπωση, μ’ εθνογραφικό περιεχόμενο. Με κάπου, στις 400 - 500 σελίδες το καθένα, που λόγω έλλειψης χρημάτων, δεν μπορεί να εκδώσει κανένα.


Αναλύει επιστημονικά, σ’ αυτή τη συγγραφή, τις παραδοσιακές ενδυμασίες 8 περιοχών της επαρχίας Αργυροκάστρου, με εικόνα και κείμενο.


Είναι αυστηρά προσηλωμένος και στο κέντημα, στις εργασίες σ' αργαλειό, στο ύφασμα, στην κλωστή, στο βελόνι ...  


Ο πολυετής μόχθος του, το έργο του, δυστυχώς, είναι κλεισμένο ασφυχτικά μέσα σε μικρό χώρο.  Του πιάστηκε η ανάσα.  Ζητάει αέρα, φως. Να βγει στη φύση. Να πωληθεί.


Ο Σταύρης Τσιάτης δεν εργάζεται πλέον για χρήμα, για υστεροφημία. Είναι ξεπερασμένα πλέον αυτά για τον δημιουργό.  


Ασχολείται με την ανακατάταξη, την επιλογή του έργου ζωής, το ξεχωρίζει, το τακτοποιεί. Κάνει γενικό έλεγχο, τον απολογισμό.


Την πόρτα, που κλείνει πίσω της ανεκτίμητο πλούτο, λες να την ανοίξει γνώστης της τέχνης;! Να αναδείξει, προβάλλει και έκδοση το έργο αυτό;!

Ας ελπίσουμε ... !!!
  


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ

29/07/2017

Τετάρτη, 26 Ιουλίου 2017

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ



(Πινελιά)
 
Όταν ήμουν στο Λύκειο κι είχα ξεκινήσει να γράφω στίχους, έκανα παρέα με τον Βαγγέλη. 

Ας δούλευε σε μηχανουργείο, έγραφε και μετέφραζε λογοτεχνία ποιοτικά.

Ήταν η περίοδος που ανταλλάσσαμε μεταξύ μας ελληνικά βιβλία.

παγορευμένα, αυστηρώς "ακατάλληλα" για την εποχή) 

Τα τυλίγαμε μ’ εφημερίδα και τα κρύβαμε κάτω από το σακάκι, για να μην τα ‘βλεπε το κακό μάτι …

Ερχόταν συχνά στο σπίτι μου, τον επισκεπτόμουν κι εγώ. Τότε ήταν που πρόσεξα σε ξεχωριστό δωμάτιο, πέρα από το σπίτι: βιβλιοθήκη και στούντιο ζωγραφικής.

Εκεί, σ' αυτό το χώρο, εμπνεόταν και έφτιαχνε τα ποιήματά του, ο Βαγγέλης. Λίγο πιο πέρα, σε τρίποδο, ο Νίκος ζωγράφιζε τα τοπία, τα πορτρέτα του…

Κάπου, σε μιαν άκρη, ήταν ακουμπημένη μια κιθάρα ...

Έξω στην μεγάλη αυλή, στρωμένη κάπου με μπετό, κάπου με πλάκες, αλλά το μεγαλύτερο μέρος, στην είσοδο ήταν χώμα, ο μικρός Λευτέρης χτυπούσε τη μπάλα στον τοίχο δυνατά. Κι ανησυχούσε τη γειτονιά.

Η Ντίνα μικρούλα κι αυτή, έπιανε από την άκρη το κάτασπρο φουστάνι της και χόρευε ξέγνοιαστα.

Η μητέρα τους, η Κούλα, σ’ άλλο δωμάτιο, «ξεσήκωνε» σε ράλι σχέδια με λαδόκολλα …, κεντούσε στη μηχανή: σεντόνια, κουρτινάκια, τραπεζομάντιλα, μαξιλάρια, προικιά για νιόπαντρες …

Ολόκληρη η οικογένεια Μήλου, δημιουργούσε καλλιτεχνικά.

Οι ωραίοι άνθρωποι, έχουν την καλαισθησία στο αίμα τους.


(Ο πίνακας ζωγραφικής είναι από τη συλλογή του Νίκου ΜΗΛΟΥ)


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
26/07/2017