Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

ΚΑΤΡΑΚΥΛΑΕΙ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ

(Κοινωνικό θέμα)

Ακούστηκε γλυκός ήχος κλαρίνου πρόγευμα Κυριακής - καλός οιωνός για το χωριό - γίνεται γάμος.

Έμαθα και τα ονόματα του ζευγαριού.

Κι ότι πριν από 2-3 χρόνια είχε αποχτήσει κι ένα γιο.

Παράξενο φαινόμενο. Μετά από αρκετό χρονικό διάστημα συζυγικού βίου - ζευγάρι με απόγονο, παντρεύεται. Συνάμα κάνει και τη βάπτιση του γιου.

Η αιτία που γίνεται αυτό, ίσως να είναι η οικονομική δυσχέρεια. Έτσι όμως, όπως το πάει η κοινωνία μας, θίγεται η παράδοση.

Κατρακυλάει.

Το χειρότερο κακό είναι ότι το φαινόμενο αυτό, μετατράπηκε σε μόδα. Αγκαλιάζεται μαζικά. Επεκτάθηκε, γενικεύτηκε, "εκσυγχρονίστηκε".

Ο κόσμος κάνει το δικό του. Ό,τι γουστάρει, ό,τι νομίζει. Η εκκλησία μας, η θρησκεία μας, όμως, πώς αντιστέκεται;! Δεν φρενάρει την κατάσταση, την ολίσθηση;! Δεν διαφωτίζει;!

Όπως φαίνεται, χαλάρωσε και αυτή. Τη λύγισε το οικονομικό της όφελος.

Πολλά τα παράξενα σε τούτη την ξέφρενη εποχή. Παραγκωνίζεται με ταχύτητα η παράδοση και τη θέση της,  κάθε τόσο και περισσότερο, την κατέχει το παράλογο.

(Φωτογραφία από το αρχείο του Γιάννη ΤΣΙΟΥΡΗ. Παραδοσιακός γάμος του Λευτέρη ΜΑΛΙΟΥΚΗ)

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
31/07/2017

Σάββατο, 29 Ιουλίου 2017

ΠΟΡΤΑ ΠΟΥ ΚΡΥΒΕΙ ΘΗΣΑΥΡΟ


(Στο στούντιο του ζωγράφου, Σταύρη Τσιάτη)


Τον βρήκα να σχεδιάζει μια γυναικεία ενδυμασία καθημερινής χρήσης στην αρχαιότητα. Είχαν προηγηθεί και ανδρικές.


Αντικρίζω σκαλιστό βασιλικό θρόνο - με φιγούρες και σύμβολα - ριγμένο με μολύβι σε χαρτί και μένω άφωνος …


Για να καταλήξει σε σωστό συμπέρασμα,  ο Σταύρης Τσιάτης ξεφυλλίζει πλούσιο υλικό: μελέτες, ευρήματα, ακούσματα …


Στηρίζεται - βασικά - πάνω σε γλυπτά που κοσμούν αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής μας και αναπαράγει μετά την αρχαία φορεσιά.


Καθώς βλέπεις σε έργα: ενδυμασίες, όπλα, διάφορα αντικείμενα, σού αναπαριστάνεται η πολυτάραχη αρχαία εποχή.


Οι προσόψεις στο στούντιο είναι γεμάτες από ποιοτικούς πίνακες, από πορτρέτα, από σκιτσογραφήματα, από ακουαρέλλες… Άλλα έργα είναι εκτεθειμένα, άλλα ακουμπισμένα στον τοίχο κι άλλα στιβαγμένα στο πάτωμα.


Έχει στο συρτάρι του ο συγγραφές οχτώ βιβλία, έτοιμα για εκτύπωση, μ’ εθνογραφικό περιεχόμενο. Με κάπου, στις 400 - 500 σελίδες το καθένα, που λόγω έλλειψης χρημάτων, δεν μπορεί να εκδώσει κανένα.


Αναλύει επιστημονικά, σ’ αυτή τη συγγραφή, τις παραδοσιακές ενδυμασίες 8 περιοχών της επαρχίας Αργυροκάστρου, με εικόνα και κείμενο.


Είναι αυστηρά προσηλωμένος και στο κέντημα, στις εργασίες σ' αργαλειό, στο ύφασμα, στην κλωστή, στο βελόνι ...  


Ο πολυετής μόχθος του, το έργο του, δυστυχώς, είναι κλεισμένο ασφυχτικά μέσα σε μικρό χώρο.  Του πιάστηκε η ανάσα.  Ζητάει αέρα, φως. Να βγει στη φύση. Να πωληθεί.


Ο Σταύρης Τσιάτης δεν εργάζεται πλέον για χρήμα, για υστεροφημία. Είναι ξεπερασμένα πλέον αυτά για τον δημιουργό.  


Ασχολείται με την ανακατάταξη, την επιλογή του έργου ζωής, το ξεχωρίζει, το τακτοποιεί. Κάνει γενικό έλεγχο, τον απολογισμό.


Την πόρτα, που κλείνει πίσω της ανεκτίμητο πλούτο, λες να την ανοίξει γνώστης της τέχνης;! Να αναδείξει, προβάλλει και έκδοση το έργο αυτό;!

Ας ελπίσουμε ... !!!
  


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ

29/07/2017

Τετάρτη, 26 Ιουλίου 2017

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ



(Πινελιά)
 
Όταν ήμουν στο Λύκειο κι είχα ξεκινήσει να γράφω στίχους, έκανα παρέα με τον Βαγγέλη. 

Ας δούλευε σε μηχανουργείο, έγραφε και μετέφραζε λογοτεχνία ποιοτικά.

Ήταν η περίοδος που ανταλλάσσαμε μεταξύ μας ελληνικά βιβλία.

παγορευμένα, αυστηρώς "ακατάλληλα" για την εποχή) 

Τα τυλίγαμε μ’ εφημερίδα και τα κρύβαμε κάτω από το σακάκι, για να μην τα ‘βλεπε το κακό μάτι …

Ερχόταν συχνά στο σπίτι μου, τον επισκεπτόμουν κι εγώ. Τότε ήταν που πρόσεξα σε ξεχωριστό δωμάτιο, πέρα από το σπίτι: βιβλιοθήκη και στούντιο ζωγραφικής.

Εκεί, σ' αυτό το χώρο, εμπνεόταν και έφτιαχνε τα ποιήματά του, ο Βαγγέλης. Λίγο πιο πέρα, σε τρίποδο, ο Νίκος ζωγράφιζε τα τοπία, τα πορτρέτα του…

Κάπου, σε μιαν άκρη, ήταν ακουμπημένη μια κιθάρα ...

Έξω στην μεγάλη αυλή, στρωμένη κάπου με μπετό, κάπου με πλάκες, αλλά το μεγαλύτερο μέρος, στην είσοδο ήταν χώμα, ο μικρός Λευτέρης χτυπούσε τη μπάλα στον τοίχο δυνατά. Κι ανησυχούσε τη γειτονιά.

Η Ντίνα μικρούλα κι αυτή, έπιανε από την άκρη το κάτασπρο φουστάνι της και χόρευε ξέγνοιαστα.

Η μητέρα τους, η Κούλα, σ’ άλλο δωμάτιο, «ξεσήκωνε» σε ράλι σχέδια με λαδόκολλα …, κεντούσε στη μηχανή: σεντόνια, κουρτινάκια, τραπεζομάντιλα, μαξιλάρια, προικιά για νιόπαντρες …

Ολόκληρη η οικογένεια Μήλου, δημιουργούσε καλλιτεχνικά.

Οι ωραίοι άνθρωποι, έχουν την καλαισθησία στο αίμα τους.


(Ο πίνακας ζωγραφικής είναι από τη συλλογή του Νίκου ΜΗΛΟΥ)


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
26/07/2017  

Τρίτη, 25 Ιουλίου 2017

ΠΩΣ ΠΑΡΕΜΕΙΝΕ Η ΝΤΙΝΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ !

Ήταν το 1978.
Μετά από πολυήμερες δοκιμές, νυχτο - ξημερώματα πάνω στο χορό, ο όμιλος γυναικών της Δρόπολης ενόψει του φολκλορικού φεστιβάλ τ’ Αργυροκάστρου, ήταν έτοιμος, ν’ ανέβει στη σκηνή.
Ασφαλώς, με την αδιαμφισβήτητη επιτυχία.
Με την τέλεια προετοιμασία του, τη δεξιοτεχνία του, θα ενθουσίαζε, στο αρχαίο κάστρο, τους θαυμαστές. Θα τους έκοβε για πολλοστή φορά, ξανά μόνο για λίγο την ανάσα.
Ήταν η Ντίνα του Μήλου στην κορυφή. Η καλύτερη επιλογή - πρώτο μπόι, ευλύγιστο σώμα - με προσόντα καλλονής.

Η λάμψη όλη πάνω της ...
Αυτή καθόρισαν οι ειδικοί, αποκλειστικά, να σύρει το δροπολίτικο χορό.
Ενώ, όλα ήταν έτοιμα και μετά από λίγες ώρες θα ξεκινούσε η εκδήλωση, ανώτατα κομματικά στελέχη έφεραν αντίρρηση.
Παρενέβησαν στο φολκλόρ.
Το ανέμισμα του μαντιλιού, δεν το εμπιστευόταν στην Ντίνα. Ως μέλος θιγμένης οικογένειας, δεν άρμοζε να είναι η Νίνα στην κορυφή.
Να την έβγαζαν από το χορό; Ήταν πλέον αργά. Να την έβαζαν στο τέλος; Θα φαινόταν ξανά. 

Σκέφτηκαν να μπει κάπου ενδιάμεσα, ώστε να μην προσελκύει την προσοχή του θεατή. Να είναι αφανής.
Με παρέμβαση αρμοδίων από την πρωτεύουσα, που παρακολουθούσαν και συμβούλευαν όλο αυτό το διάστημα τον όμιλο, κατάφεραν - πάντως για το καλό του χορού - η Ντίνα να παραμείνει στην κορυφή.
Από πείσμα η πρωτοχορεύτρια έβαλε φτερά. Δε χόρεψε. Πέταξε πάνω στη σκηνή … Ήταν υπέροχη, καταπληκτική. 

Με τα στριφογυρίσματα, “ζάλισε” τους θεατές, που χειροκροτούσαν αδιάκοπα.
Δώρισε Μετάλλιο, γενικά, στον όμιλο και πρώτη θέση στο χορό.
Υστερόγραφο: Για να συνοδεύσω το κείμενο, ζήτησα από τη Ντίνα φωτογραφία. Μάλιστα αυτή που χορεύει στην κορυφή. Δεν διαθέτει καμία. Φαίνεται τις εξαφάνισαν.
Δύσκολη εποχή.

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
25/07/2017

Πέμπτη, 20 Ιουλίου 2017

ΜΠΡΟΣ ΒΑΘΥ ΚΑΙ ΠΙΣΩ ΡΕΜΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ

Ήταν πολλοί και  διάφοροι οι λόγοι, που στο πρώην σύστημα, ως Μειονότητα, ήμασταν στον τόπο μας, στα σπίτια μας:


Τα χωριά μας βούιζαν από κόσμο, τα σχολεία μας από μαθητές.


Κι αν ήθελες να εγκαταλείψεις το χωριό, δεν στο επέτρεπε με τίποτε ο μονισμός.


Το ερμητικό κλείσιμο, η απομόνωση, τα ηλεκτροφόρα … , δεν σ’ άφηναν να βγεις από τη χώρα.


Η κατάστασή μας τότε ήταν όπως λέει και το ρητό: “Μπρος βαθύ …” Απροσπέραστο ποτάμι.

Ήταν η εποχή του καταδότη.


Με την ανατροπή του καθεστώτος, άλλαξαν πολλά πράγματα, άνοιξαν τα σύνορα. Κατενθουσιασμένος ο κόσμος έτρεξε προς τη ζωή.

Βγήκε από το σκοτάδι στο φως.


Για την Μειονότητα, όμως, που άδειασε τον τόπο της, είναι βαρύ το τίμημα.


Ζούμε τη συνέχεια του ρητού:  “ … και πίσω ρέμα”.  Την εποχή του ψευδοπατριωτισμού.


Με τη σκλαβιά ήμασταν στον τόπο μας, με τη λευτεριά, δυστυχώς, σε άλλον τόπο.


(Μαθητές του σχολείου των Σωφρατίκων - δεκαετία του '70 είναι η λεζάντα σε φωτογραφία του Γιώργου Γκούλιου)


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ

20/07/2017

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

ΑΝ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΚΑΛΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΣΟΥ

Είναι σαν ο άνθρωπος και ο τόπος.

Πονάει, αρρωσταίνει, αναρρώνει...

Έχει αδυναμίες και αντοχές.


Αν δεν τον ξέρεις καλά, δεν τον φροντίσεις, δεν του προσφέρεις την κατάλληλη βοήθεια τη δεδομένη στιγμή, τον χάνεις.


Ίσως να είμαστε τυχεροί. Να μας πρόλαβε η κατάρτιση του Γενικού Τοπικού Σχεδιασμού, πάνω στον οποίο θα  ακουμπήσει η υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων.


Σε στιγμή που χαροπαλεύουμε, ταλαιπωρούμαστε στην εντατική.


Σήμερα μέσα σ’ ένα χώρο λίγοι οι συγκεντρωμένοι, εκτεταμένη η μελέτη, προσεχτική, με λεπτομέρειες.


Συνοδευόμενη και με εικόνες.  


Αρκετές οι συζητήσεις και η ανάλυση βαθιά. Ασφαλώς και ανακουφίστηκα.


Μια γενική μελέτη, που μετράει πόντο - πόντο την επιφάνεια του Δήμου Δρόπολης και Πωγωνίου, που καθορίζει το σύνορο, που προγραμματίζει προσεκτικά - βάζει τάξη σε πολλά πράγματα, κοιτάει κατάματα το μέλλον, την προοπτική, στοχεύει στην ραγδαία, ομαλή ανάπτυξη της περιοχής.


Θέτει αρχές και προτεραιότητες, καθορίζει τη στρατηγική.


Ελπίζει ακόμα και στον επαναπατρισμό.


Φωνάζει δυνατά η σκέψη ενός εξειδικευμένου προσωπικού, με έναν ειδικό τρόπο Πανεπιστημίου: Του Polis. Μ’ έναν αρχιτέκτονα, υπέροχο άνθρωπο κι επιστήμονα στη διοίκηση. Τον ευαίσθητο Besnik Alia, που αγαπάει τον τόπο μας, που εκτιμά τους ανθρώπους μας, που υποκλίνεται στον πολιτισμό μας.


Βουνά, ποτάμια, κάμποι, δρόμοι, γέφυρες, πηγές, αξιοθέατα, παράδοση, συνεργασίες, αποστάσεις, τουριστικοί προορισμοί, διάφορα προϊόντα, ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις ...,  πιάνουν θέση στα σχέδια.


Ρίχνονται τα πάντα στο χαρτί. Καταρτίζεται μελέτη για να βοηθήσει τον άνθρωπο.


Με προσεγμένες επιστημονικές προσεγγίσεις ο Besnik με την ομάδα εργασίας - τους φοιτητές του - σου βάζει τον τόπο σου πάνω στην παλάμη σου. Να τον δεις, να τον μελετήσεις, να τον γνωρίσεις καλά. Να χαράξεις πορεία.


Χωρίς να ξέρεις τον τόπο σου, δεν ξέρεις πού πας. Δεν ξέρεις τι ζητάς. Περπατάς στα τυφλά.


Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ

13/07/2017

Τρίτη, 11 Ιουλίου 2017

ΔΕΝ ΣΗΚΩΝΕΙ ΛΕΡΑ

Χρώμα κάπως σκούρο, σε ρούχο, που να σηκώνει λέρα, προτιμούσαμε παλιά, όταν μπαίναμε σε κατάστημα.


Για να μην συχνό πλέναμε. Να κρύβαμε κάπως έτσι τη βρωμιά μας.


Δεν διαψεύδουμε, στη ζωή, εκείνα τα πέτρινα χρόνια, συμπεριφερόμασταν ανάλογα.


Αν πράτταμε διαφορετικά, θα βρίσκαμε το μπελά μας.


Τώρα το παλιό φαινόμενο τ’ αποφύγαμε. Στην εποχή που ζούμε τ’ αντικαταστήσαμε, όμως, μ’ άλλη λειτουργία. “Εξελιγμένη”


Προσπαθούμε με διάφορους τρόπους να κρύψουμε την εσωτερική βρωμιά μας μέσω επιτήδειας, “σύγχρονης” προσαρμογής.


Πλένουμε το ρούχο μας, το πρόσωπό μας καλά, την επιφάνεια δηλαδή. Και μέσα μας, εσωτερικά, κρύβουμε τη βόχα, τη νίλα. Το μεγάλο λεκέ, που δεν εξαφανίζεται με τίποτε, με κανένα ισχυρό απορρυπαντικό,  τον ψευδοπατριωτισμό.


Ο οποίος είναι λέρα, δεν σηκώνει λέρα.



Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
11/07/2017

Σάββατο, 8 Ιουλίου 2017

ΕΛΛΑΔΙΤΕΣ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΓΗΡΟΚΟΜΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΡΟΠΟΛΗ

Είναι αρκετές οι γυναίκες, που διαμένουν μονίμως οικογενειακώς στον τόπος μας και βολεύονται - βγάζουν το μεροκάματο - μέσω της εξυπηρέτησης που προσφέρουν σε ηλικιωμένο στα Γιάννενα.


Τελευταία παρατηρούμε ένα γεγονός.
(Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις, αλλά αξίζει να καταγραφούν, ν’ αναφερθούν, ως πρωτότυπο φαινόμενο).
Λίγες απ’ αυτές τις γυναίκες, παίρνουν, με τη θέλησή του, τον υπερήλικα και τον γηροκομούν στο χωριό τους, στη Δρόπολη.
Π.χ. η γιαγιά - Μαργαρίτα, αυτές τις μέρες βρίσκεται στο Χάσκοβο.
Ξυπνάει νωρίς, βγαίνει στην αυλή, πίνει τον καφέ της μαζί με την Αρετή, ποτίζει τα λουλούδια. Μετά, κάποια στιγμή, κατεβαίνει στον κήπο περιποιείται τα φυτά, μαζεύει λαχανικά ...
Η γιαγιά - Μαργαρίτα, έτσι όπως λειτουργεί, αντί να πληρώνει , χαχαχαχα … , θα «πρέπει» να πληρωθεί.
(Η φωτογραφία είναι δανεισμένη από το αρχείο του Ηρακλή Λευτέρη)

Γιώργος ΜΥΤΙΛΗΣ
08/07/2017